Ontwerpen vanuit de essentie
Paulus Potter — 400 jaar
In 2025 was het 400 jaar geleden dat Paulus Potter werd geboren in Enkhuizen. Zijn werk behoort tot de canon van de Hollandse schilderkunst en is wereldwijd te bewonderen in collecties als het Mauritshuis, het Rijksmuseum, het Louvre en de Hermitage. Deze bijzondere mijlpaal vormde de aanleiding voor een feestelijk herdenkingsjaar, waarin culturele organisaties, lokale makers en vrijwilligers uit Enkhuizen samenwerkten aan een breed publieksprogramma.
Expositieontwerp
Met 18.000 bezoekers was de tentoonstelling Dieren hebben een ziel het hoogtepunt van het jaarprogramma rond het leven en werk van schilder Paulus Potter. Bezoekers konden zich via een visueel parcours door de monumentale kerkruimte onderdompelen in de historische context, kunstwerken van hedendaagse kunstenaars, persoonlijke verhalen en lokale geschiedenis. Een speurtocht voor kinderen, interactieve onderdelen en dierensculpturen van Chris Tap maakten het tot een beleving voor jong en oud.
Bureau Merkwaardig vertaalde historisch onderzoek naar toegankelijke publieksinformatie en ontwikkelde een verhalende tijdlijn, die de levensloop van Potter inzichtelijk maakte, van zijn jeugd in Enkhuizen tot zijn vroege dood in Amsterdam. De levenslijn liep als rode draad door de tentoonstelling en gaf bezoekers context en verdieping bij de kunstwerken, historische informatie en hedendaagse interpretaties.
De beelden die zijn gebruikt op de panelen zijn ter beschikking gesteld door verschillende musea: Collectie Gemeente Enkhuizen, Louvre / Parijs, Hermitage / Sint-Petersburg, het Mauritshuis / Den Haag, Rijksmuseum / Amsterdam, Nationalmuseum / Stockholm
Bureau Merkwaardig vertaalde historisch onderzoek naar toegankelijke publieksinformatie en ontwikkelde een verhalende tijdlijn, die de levensloop van Potter inzichtelijk maakte, van zijn jeugd in Enkhuizen tot zijn vroege dood in Amsterdam. De levenslijn liep als rode draad door de tentoonstelling en gaf bezoekers context en verdieping bij de kunstwerken, historische informatie en hedendaagse interpretaties.
De beelden die zijn gebruikt op de panelen zijn ter beschikking gesteld door verschillende musea: Collectie Gemeente Enkhuizen, Louvre / Parijs, Hermitage / Sint-Petersburg, het Mauritshuis / Den Haag, Rijksmuseum / Amsterdam, Nationalmuseum / Stockholm
Communicatiemiddelen — brochure, flyers, affiches
Voor de tentoonstelling en het Paulus Potter-jaar ontwierp Bureau Merkwaardig een veelheid aan communicatiemiddelen. Onder andere:
De herkenbare stijl en kleurstelling trokken de aandacht in de publieke ruimte. De affiches hingen in de hele stad en dat gaf Enkhuizen een feestelijke uitstraling en maakte het publiek attent op de activiteiten rondom Paulus Potter 400.
- Drukwerk: tekst en design brochure, affiches, flyers
- Ansichtkaarten - set van 9 in banderol
- Expositiemateriaal: tekst en design informatiepanelen
- Expositiemateriaal: bijschriften
- Aankleding: banieren, spandoeken, vlaggen
- Straatexpositie: bordjes bij de kunstwerken
- Digitaal: tekst en design social posts
- Website: projectwebsite
De herkenbare stijl en kleurstelling trokken de aandacht in de publieke ruimte. De affiches hingen in de hele stad en dat gaf Enkhuizen een feestelijke uitstraling en maakte het publiek attent op de activiteiten rondom Paulus Potter 400.
Feestelijke opening
De officiële opening van de expositie door de burgemeester van Enkhuizen vond plaats op zondag 6 juli 2025 in de Westerkerk. De feestelijke bijeenkomst bracht kunstenaars, betrokkenen, pers en genodigden samen voor een eerste kennismaking met de expositie. Tijdens het openingsprogramma werd stilgestaan bij de totstandkoming van het project, het belang van Paulus Potter als kunstenaar, en de rol van kunst in de stad. De bijeenkomst werd opgeluisterd met muziek, toespraken en natuurlijk de onthulling van de tentoonstelling zelf.
Feestelijke opening van expositie Dieren hebben een ziel in de Westerkerk Enkhuizen / Foto: Peter Goedhart
Burgemeester van Enkhuizen Jeltje Hoekstra-Sikkema opent de expositie door rode lap van de stier van kunstenaar Chris Tap te trekken / Foto: Peter Goedhart
Burgemeester van Enkhuizen Jeltje Hoekstra-Sikkema met kunstenaar Chris Tap en onthulde stier / Foto: Peter Goedhart
Het was een groot genoegen om gedurende dit project zo intensief met het werk van Paulus Potter bezig te zijn. Het is uitzonderlijk om als ontwerper met zulk rijk en kwalitatief hoogstaand bronmateriaal te werken. De breedte van de opdracht maakte het mogelijk om inhoud, tentoonstellingsvormgeving en publiekscommunicatie als één geheel te benaderen en vorm te geven.
Colofon
Idee, organisatie & samenstelling expositie
Barbara Moody
Tentoonstellingsontwerp, tekstredactie &
grafisch ontwerp
Daphne de Vries / Bureau Merkwaardig
Onderzoek, advies en medewerking
Wilma Gijsbers ossenhandel
Cees Groot grafzerken
Jaap Hoekstra Librije van Enkhuizen
Jan van der Lubbe stamboomonderzoek
Carly Misset historische context
Barbara Moody levensloop
Oud Enkhuizen
Westfries Archief
Drukwerk
Expositiepanelen & drukwerk
Pantheon Drukkers
Signage & merchandise:
Sign Company
Barbara Moody
Tentoonstellingsontwerp, tekstredactie &
grafisch ontwerp
Daphne de Vries / Bureau Merkwaardig
Onderzoek, advies en medewerking
Wilma Gijsbers ossenhandel
Cees Groot grafzerken
Jaap Hoekstra Librije van Enkhuizen
Jan van der Lubbe stamboomonderzoek
Carly Misset historische context
Barbara Moody levensloop
Oud Enkhuizen
Westfries Archief
Drukwerk
Expositiepanelen & drukwerk
Pantheon Drukkers
Signage & merchandise:
Sign Company
Speurtocht
Dave Boots
Video
Tonko Bruggink
Technische ondersteuning
Harry Groot
Organisatie en meer informatie
kunstenkhuizen.nl
Deelnemende kunstenaars
Klaas de Jong
Madelon de Jong
Rianne de Jong
Barbara Moody
Chris Tap
Thijs Visser
Piet Visser
Paulus Potter Schilderkring
Dave Boots
Video
Tonko Bruggink
Technische ondersteuning
Harry Groot
Organisatie en meer informatie
kunstenkhuizen.nl
Deelnemende kunstenaars
Klaas de Jong
Madelon de Jong
Rianne de Jong
Barbara Moody
Chris Tap
Thijs Visser
Piet Visser
Paulus Potter Schilderkring
Beeldmateriaal
Collectie Gemeente Enkhuizen
Hermitage, Sint-Petersburg
Louvre, Parijs
Mauritshuis, Den Haag
Nationalmuseum, Stockholm
Rijksmuseum, Amsterdam
Met dank aan
Stichting Zeldzame Huisdierrassen,
Flessenscheepjesmuseum, Rundveemuseum Aat Grootes, Het Buitenmuseum Den Haag, Mauritshuis, particuliere bruikleengevers en alle partners.
En aan alle betrokkenen en vrijwilligers van:
Westerkerk Enkhuizen, Visit Enkhuizen,
Madhouse en Kunst Enkhuizen.
Financiële ondersteuning
Paulus Potter 400 jaar is een initiatief van
Kunst Enkhuizen en wordt mede mogelijk
gemaakt door:
• Ondernemersfonds Enkhuizen
• Gemeente Enkhuizen
Collectie Gemeente Enkhuizen
Hermitage, Sint-Petersburg
Louvre, Parijs
Mauritshuis, Den Haag
Nationalmuseum, Stockholm
Rijksmuseum, Amsterdam
Met dank aan
Stichting Zeldzame Huisdierrassen,
Flessenscheepjesmuseum, Rundveemuseum Aat Grootes, Het Buitenmuseum Den Haag, Mauritshuis, particuliere bruikleengevers en alle partners.
En aan alle betrokkenen en vrijwilligers van:
Westerkerk Enkhuizen, Visit Enkhuizen,
Madhouse en Kunst Enkhuizen.
Financiële ondersteuning
Paulus Potter 400 jaar is een initiatief van
Kunst Enkhuizen en wordt mede mogelijk
gemaakt door:
• Ondernemersfonds Enkhuizen
• Gemeente Enkhuizen
